Over het Wevershuis

Wat doen we?

Het Wevershuis en de inrichting daarvan vormen het museum. Het heeft dus geen collectie en is ook niet van plan die te vormen. Wel zijn er gemiddeld 6x per jaar tijdelijke exposities van kunstenaars uit binnen- en buitenland. Soms worden er workshops georganiseerd in het kader van zo’n expositie (bijv. door de kunstenaar) of naar aanleiding van een evenement.

Schoolbezoek

Onze museumpresentaties zijn bij verschillende vakken interessant, zoals geschiedenis, maatschappijleer en aardrijkskunde.
› Bekijk enkele foto’s
» Bekijk foto’s met uitleg van de architect

Demonstraties

In het Leids Wevershuis vinden regelmatig demonstraties plaats, denk bijv. aan:

  • weven
  • spinnen
  • videopresentaties
  • mondelinge geschiedenis
  • geschiedenisprogramma’s voor kinderen

Deskundigen

Voor het onderzoek naar de verschillende onderwerpen waarover wij presentaties inrichten, werken we samen met deskundigen die in de universiteitsstad Leiden aanwezig zijn, zoals:

  • stadshistoricus Cor Smit
  • een hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Leiden
  • Erfgoed Leiden e.o.
  • een taalkundige die bekend is met verschillende Leidse dialecten die veroorzaakt zijn door immigratie uit Vlaanderen
  • de afdeling beeld en geluid van de kunstacademie in Den Haag

Verder maken we graag gebruik van de contacten met Museum De Lakenhal. Kijk bij Links voor meer informatie over onze partners.

Ontstaansgeschiedenis

De stichting Museum Het Leids Wevershuis is opgericht door de stichting Het Kleine Leidse Woonhuis. In 1961 kwam de gemeente met een groot wegen- en saneringsplan, eerder een sloopplan. ‘Dempen, doorbreken en saneren’ was het advies. Dikke, zwarte asfaltbanen waren getrokken over de middeleeuwse wijken de Langegracht, Middelstegracht, Uiterstegracht en de Haver- en Gortbuurt. De wevershuizen konden in groten getale worden afgebroken, omdat ze niet erkend werden als monumenten. De stichting Het Kleine Leidse Woonhuis is een in 1976 ontstaan initiatief van Leidse burgers. Het doel: grootschalige ingrepen in het verpauperde deel van de stad voorkomen. Door restauratie in plaats van sloop zijn na 35 jaar de meeste voormalige wevershuisjes omgebouwd tot woonhuizen. Daarbij zijn niet alleen de woningen, maar ook de typische hofjes behouden.

Van plan voor sloop naar aankoop

Het gemeentebestuur van Leiden heeft in 2003 besloten om één van de laatste wevershuisjes aan te kopen en te restaureren tot een historisch monument. Het pand aan de Middelstegracht 143 heeft door toevallige omstandigheden alle kenmerken van een 19e-eeuwse arbeiderswoning behouden.

Beleid

De stichting Museum Het Leids Wevershuis heeft als missie een zo groot en zo breed mogelijk publiek kennis te laten nemen van de historische kernactiviteiten van de wevershuisjes en de directe omgeving daarvan. Het gaat om:

  • de lakenindustrie
  • de grafische industrie
  • de conservenindustrie

De stichting wil hiermee belangstelling wekken voor de stadsgeschiedenis van Leiden en zijn inwoners. Ze wil het verband tussen wonen, werken en de zorg in de samenleving van dit stadsdeel aantonen. En ze wil de relatie van deze bedrijven tot de stad en tot de omgeving laten zien, van de grondstoffen tot de afzet van de eindproducten.

De andere kant van Leiden

Het gaat daarbij om het Leiden va de arbeiders en niet om het stadsdeel van de rijken. De stichting wil het onbekende deel voor het voetlicht brengen, tegenover de bekende monumenten die bijv. aan het Rapenburg staan. » Bekijk ons beleidsplan (pdf)

Bestuur

De volgende personen vormen het bestuur van de stichting Museum Het Leids Wevershuis.

Margot de Ruiter, voorzitter

Margot is sinds eind halverwege 2015 voorzitter van het bestuur. Zij houdt zich vooral bezig met sponsorwerving/acquisitie.

Anneke Fennema, algemeen bestuurslid

Anneke houdt zich bezig met de coördinatie van de vrijwilligers in Het Wevershuis. De gastvrouwen en -heren staan garant voor de openstelling en de ontvangst van bezoekers. Ook heeft zij een groot aandeel in de organisatie van tentoonstellingen en heeft ze contacten met de textielwereld.

Herbert van Hoogdalem, algemeen bestuurslid

Jan Landkroon, penningmeester

Jan is de penningmeester en onderhoudt de contacten met de gemeente Leiden.

Tamara van Rijn, secretariële ondersteuning

(meer info volgt)

Emke Clifford Kocq Van Breugel, tentoonstellingen

(meer info volgt)

Medewerkers

  • Marjoleine Nes ondersteunt het bestuur bij de voorbereiding van tentoonstellingen en daaraan gekoppelde onderwijsprojecten
  • Weefkring Het Leyds Laeken levert de gastvrouwen en -heren die ook demonstraties aan bezoekers geven (zie volgend tabblad)
  • Geeske Kruseman onderzoekt en reconstrueert historische kleding
  • Gilde Leiden levert stadsgidsen

Erebestuurslid

Rita Meyer-Hofland heeft als toenmalig voorzitter twee jaar lang, tot aan de opening op 9 september 2005, met grote bezieling een enorme bijdrage geleverd aan het bewaren van het Wevershuis en de totstandkoming van het museum. Mede vanwege haar vele inspanningen voor het behoud van tientallen andere monumentale wevershuisjes in Leiden, werd zij in 2005 onderscheiden met de Gouden Erespeld van de gemeente.

Medewerkers totstandkoming museum

Boudewijn Veldman, architect

“Als restauratie-architect had ik al heel veel Leidse wevershuisjes gerestaureerd en geschikt gemaakt voor eigentijdse bewoning. Maar de kans om een huisje te restaureren zónder moderniseringen, had ik nog nooit gehad. Gelukkig heb ik de Gemeente Leiden kunnen verleiden het prachtige huisje Middelstegracht 143 aan te kopen en die restauratie – eigenlijk meer een consolidatie – te betalen. Als ik mijn werk goed gedaan heb, ziet u niet dat ik zo intens met die restauratie bezig ben geweest. Wat u wél ziet, is hoe er vroeger door ‘de gewone man’ in Leiden gewoond werd en hoezeer dat verschilt van het wonen in onze tijd.” › Bekijk foto’s van de consolidatie

Paul Witteman, meestertimmerman

“Als ik in de stilte van het huis werk, denk ik vaak aan een muziekinstrument met al z’n akkoorden. Als je het goed bespeelt, dan voel je de eeuwenoude klanken in het huis.”

Henk Robbers – filmer bij de Leidse Video en Smalfilmliga

“Het was voor mij een bijzondere ervaring het wevershuisje tijdens het filmen weer helemaal te zien opbloeien, na jaren van verval. Prachtig dat huisje, nu opnieuw zo mooi… Het laat zien hoe de mensen lang geleden geleefd hebben.”

Udo Vroom – adviseur

Udo is voormalig directeur van het Zuiderzeemuseum en oprichter van het Buitenmuseum in Enkhuizen.

Hans Heestermans

Oprichter van Het Dialectengenootschap De Leidse Kamer. (Zie volgend tabblad.)

Weefkring Het Leyds Laeken

Het Leyds Laeken is een groep van bevlogen handweefsters en -wevers uit Leiden en omgeving. Het doel is het ambacht van (hand)weven, spinnen en verven levend te houden door het te beoefenen, ervaringen uit te wisselen en de aandacht van buitenstaanders erop te vestigen. De leden werken thuis en in het Leids Wevershuis op allerlei weefgetouwen, zoals trap- en tafelgetouwen en weeframen. De leden van Leyds Laeken houden zich bezig met:

  • creatief weven
  • kleding weven
  • gobelin weven
  • garens spinnen en verven
  • wol vilten

Ongeveer 8x per jaar komt de kring bij elkaar. De gemaakte weefsels worden besproken, inclusief de problemen. De leden wisselen ideeën uit om elkaar te helpen. Af en toe wordt een lezing gehouden om kennis te maken met nieuwe weeftechnieken of andere, aanverwante kunstvormen.

Net als vroeger

Tijdens manifestaties zoals de bijenmarkt en incidentele tentoonstellingen treedt de kring naar buiten. De komst van het Leids Wevershuis en de mogelijkheden die de kring daar nu heeft om te weven én het publiek erover te vertellen, betekent ook een indirecte ode aan de wevers die, eeuwen geleden, op deze zelfde plek, voor hun broodwinning dit fascinerende ambacht uitoefenden – en dat onder heel wat minder gerieflijke omstandigheden! “Door zo nu en dan iets van ons werk tentoon te stellen, hopen wij u te laten zien hoe ook een oud ambacht in de tijd evolueert”, aldus een lid van Leyds Laeken. Wat de vrijwilligers in Het Wevershuis maken, verkopen ze vaak. › Naar de winkel › Lees meer over weef- en spindemonstraties

De Leidse Kamer

Het Wevershuis heeft veel typisch Leidse bewoners gehad die ‘echt’ Leids dialect spraken. Het Dialectgenootschap De Leidse Kamer, opgericht door Hans Heestermans, inventariseert en bestudeert dat Leidse dialect. Aandachtsgebieden zijn:

  • woordenschat
  • uitspraak
  • morfologie = vormleer; studie van vormprincipes die de structuur van woorden bepalen en de betekenis van bepaalde taalelementen blootleggen
  • syntaxis = zinsleer; grammaticagedeelte gewijd aan interne opbouw en onderlinge samenhang van woorden in een zin of woordgroep

Hiervoor interviewen de leden van De Leidse Kamer jonge en oude Leidenaren. Zo kunnen ze verandering in het dialect vastleggen. Bovendien brengen ze zo de orale geschiedenis van Leiden in kaart. Het genootschap legt typisch Leidse bijnamen en woorden voor karakteristieke Leidse gerechten vast. Dr. Hans Heestermans is de voorzitter van het Genootschap, dat uit 7 leden bestaat.

Comité van aanbeveling

Burgemeester van Leiden

Drs. H.J.J. Lenferink

Hoogleraar Stadsgeschiedenis Leiden

Prof. Dr. R.C.J. van Maanen

Oud-Dijkgraaf Hoogheemraadschap van Rijnland

Ir. E.H. baron van Tuyll van Serooskerken

Directeur ING Bank, rayon Leiden

Dhr. R. van den Berg

ANBI

Museum Het Leids Wevershuis is een ANBI – een Algemeen Nut Beogende Instelling. Daardoor kunt u als donateur de giften, binnen de daarvoor geldende regels, aftrekken van de inkomsten- of vennootschapsbelasting. Bovendien hoeft Museum Het Leids Wevershuis geen successie- of schenkingsrecht te betalen over erfenissen en schenkingen die wij ontvangen in het kader van het algemeen belang.
» Ja, ik wil Vriend(in) worden
» Lees meer over de aftrekbaarheid van giften en een ANBI op de website van de Belastingdienst
» Bekijk het financieel jaaroverzicht van 2016 (pdf)